Gotowe do odsłuchuDawny rynek
Tyrawa Wołoska — pamięć miejsca · Tyrawa Wołoska
Punkt 1 z 8 · 01:33 audio · Historia
Transkrypcja
Tyrawa Wołoska leży nad Tyrawką, przy drodze numer dwadzieścia osiem. Gdzie dokładnie leżał dawny rynek, źródła nie podają. Opowiem za to, czym była Tyrawa.
Najpierw nazwa. Tyraw było kilka. Dzisiejszy Mrzygłód nazywał się pierwotnie Tyrawą, a później Tyrawą Królewską. Jedno ze źródeł dodaje, że mówiono też Tyrawa Wielka, w przeciwieństwie do Tyrawy Małej. Tyrawa Mała to ta, w której stoisz. Dziś nazywamy ją Wołoską. Jest jeszcze trzecia Tyrawa, Solna. Opowiem o niej nad rzeką.
Tyrawa Wołoska była miasteczkiem. Pierwsza wzmianka o prawach miejskich pochodzi z tysiąc siedemset siódmego roku. Kiedy je straciła, źródła podają różnie. Jedne mówią: przed tysiąc osiemset siedemdziesiątym szóstym. Inne: około tysiąc osiemset osiemdziesiątego.
W Tyrawie była parafia prawosławna, wzmiankowana już w tysiąc pięćset siódmym roku. Była parafia rzymskokatolicka, utworzona w połowie szesnastego wieku. Był też cmentarz żydowski. Trasa prowadzi do kościoła, na cerkwisko i na cmentarz żydowski. Niektóre z tych miejsc istnieją już tylko w krajobrazie.
Wojna i lata po niej zmieniły to miejsce. Dwudziestego dziewiątego kwietnia tysiąc dziewięćset czterdziestego piątego roku sotnia „Burłaki” spaliła miasteczko. Według artykułu o wsi w Wikipedii w latach tysiąc dziewięćset czterdzieści cztery do czterdzieści sześć nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali w Tyrawie dziewięciu Polaków i pięciu Żydów.
Idź na zachód, około dwustu metrów. Za trzy minuty staniesz przy kolumnach dawnego dworu.
O tym punkcie
Tyrawa Wołoska leży nad Tyrawką, przy drodze krajowej nr 28. Drogę Sanok – Przemyśl wybudowały władze austriackie w 1852 roku. Gdzie leżał dawny rynek, źródła nie podają.
Tyraw było kilka. Dzisiejszy Mrzygłód nazywał się pierwotnie Tyrawą, a później Tyrawą Królewską; jedno ze źródeł podaje, że mówiono też Tyrawa Wielka, w przeciwieństwie do Tyrawy Małej, dziś Wołoskiej. Trzecia, Tyrawa Solna, leży u ujścia Tyrawki do Sanu.
Pierwsza wzmianka o wsi, jako Tyravia minori, pochodzi z 1402 roku, a nazwa Thyrawa Walaska pojawia się w 1434 roku. W początkach XV wieku właścicielem był Mikołaj Czeszyk herbu Ossoria, sędzia sanocki, piszący się „z Tyrawy”. Pierwsza wzmianka o prawach miejskich pochodzi z 1707 roku, gdy Tyrawa należała do Urbańskich z Urbanic. Kiedy miasteczko te prawa utraciło, źródła podają różnie: przed 1876 rokiem albo około 1880 roku.
W Tyrawie Wołoskiej była parafia prawosławna, wzmiankowana w 1507 roku, parafia rzymskokatolicka, erygowana w 1546 albo 1547 roku (źródła podają różnie), i cmentarz żydowski.
29 kwietnia 1945 roku sotnia „Burłaki” spaliła miasteczko. Według artykułu o wsi w Wikipedii w latach 1944–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali w Tyrawie 9 Polaków i 5 Żydów.
Dalej: na zachód, ok. 210 m do czterech kolumn dawnego dworu.

Dawny rynek
Tyrawa Wołoska — pamięć miejsca · Punkt 1 z 8