Nad Tyrawką
Punkt audio z trasy „Tyrawa Wołoska — pamięć miejsca”
Tyrawka, zwana też Tyrawskim Potokiem, to prawy dopływ Sanu w Górach Sanocko-Turczańskich, długi na około 23 km. Wypływa ze stoków pasma Chwaniowa i góry Węgliska, pomiędzy Zawadką a Ropienką Dolną. Jej główne dopływy to Borsukowiec, Berezka i Lachawka. Tyrawa Wołoska leży nad tą rzeką, a Tyrawa Solna u jej ujścia do Sanu. Obniżenie doliny Tyrawki i Borsukowca oddziela od północy Góry Słonne od Pogórza Przemyskiego. Dolina Tyrawki jest też jedną z kilku wersji południowej granicy Pogórza Przemyskiego; granica ta nie jest jednoznacznie ustalona. W 1546 roku zawarto porozumienie z plebanem Janem Rowieńskim z okazji erekcji kościoła parafialnego w Tyrawie Wołoskiej. Według opisu w artykule o wsi nowy kościół wybudowano, bo wylewy Sanu i Tyrawki utrudniały dostęp do Tyrawy; daty tej budowy źródło nie podaje. Obecny murowany kościół św. Mikołaja zbudowano przed 1745 rokiem. Dalej: na północny wschód, ok. 720 m do cerkwiska św. Paraskewy.
Tyrawa Wołoska — pamięć miejsca
Punkt 5 z 8 · 61 min cała trasa
Następny punkt: Cerkwisko św. Paraskewy
O tym miejscu
Tyrawka, zwana też Tyrawskim Potokiem, to prawy dopływ Sanu w Górach Sanocko-Turczańskich, długi na około 23 km. Wypływa ze stoków pasma Chwaniowa i góry Węgliska, pomiędzy Zawadką a Ropienką Dolną. Jej główne dopływy to Borsukowiec, Berezka i Lachawka. Tyrawa Wołoska leży nad tą rzeką, a Tyrawa Solna u jej ujścia do Sanu.
Obniżenie doliny Tyrawki i Borsukowca oddziela od północy Góry Słonne od Pogórza Przemyskiego. Dolina Tyrawki jest też jedną z kilku wersji południowej granicy Pogórza Przemyskiego; granica ta nie jest jednoznacznie ustalona.
W 1546 roku zawarto porozumienie z plebanem Janem Rowieńskim z okazji erekcji kościoła parafialnego w Tyrawie Wołoskiej. Według opisu w artykule o wsi nowy kościół wybudowano, bo wylewy Sanu i Tyrawki utrudniały dostęp do Tyrawy; daty tej budowy źródło nie podaje. Obecny murowany kościół św. Mikołaja zbudowano przed 1745 rokiem.
Dalej: na północny wschód, ok. 720 m do cerkwiska św. Paraskewy.
Źródła
- Wikipedia (pl): „Tyrawka”, wersja 69962021 z 2023-03-26Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp
- Wikipedia (pl): „Tyrawa Wołoska”, wersja 78788106 z 2026-01-13Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp; sekcja Kościół rzymskokatolicki
- Wikipedia (pl): „Tyrawa Solna”, wersja 80923369 z 2026-10-07Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp
- Wikipedia (pl): „Góry Słonne”, wersja 80018084 z 2026-06-18Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Położenie
- Wikipedia (pl): „Pogórze Przemyskie”, wersja 81035451 z 2026-10-23Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp
- Wikipedia (pl): „Parafia św. Mikołaja w Tyrawie Wołoskiej”, wersja 78422877 z 2025-12-28Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Historia
Transkrypcja
Jesteś nad Tyrawką. To rzeka długa na około dwadzieścia trzy kilometry. Wypływa ze stoków pasma Chwaniowa i wpada do Sanu jako jego prawy dopływ. Tyrawa Wołoska leży właśnie nad nią.
Pamiętasz trzecią Tyrawę z początku spaceru? To Tyrawa Solna. Leży tam, gdzie ta rzeka kończy bieg, u ujścia Tyrawki do Sanu.
W tysiąc pięćset czterdziestym szóstym roku zawarto porozumienie z okazji erekcji kościoła parafialnego w Tyrawie Wołoskiej. Jeden z opisów podaje powód, dla którego wybudowano nowy kościół: wylewy Sanu i Tyrawki utrudniały dostęp do Tyrawy. Kiedy dokładnie go zbudowano, ten opis nie mówi. Murowany kościół, przy którym stałeś, powstał przed tysiąc siedemset czterdziestym piątym rokiem.
Teraz geografia. Dolina, w której stoisz, to wyraźne obniżenie. Od północy oddziela ono Góry Słonne od Pogórza Przemyskiego. Geografowie nie są jednak zgodni, gdzie dokładnie kończy się Pogórze. Dolina Tyrawki to jedna z kilku wersji tej granicy.
Rzeka płynie swoje i nic sobie nie robi z tego, że geografowie wciąż się o nią spierają.
Idź teraz na północny wschód. Do cerkwiska świętej Paraskewy masz około siedmiuset dwudziestu metrów, czyli dziesięć, dwanaście minut spaceru.
Zdjęcia
Tyrawka, czyli Potok Tyrawski, w Tyrawie Wołoskiej.
Tyrawka, czyli Potok Tyrawski, w Tyrawie Wołoskiej.
Fot. BirczaninPublic domainźródło
Najważniejsze w tym punkcie
Mapa lokalna
Otwórz na mapieNastępny punkt