Pointale
Punkt 8 z 9
Gotowe do odsłuchuArchitektura01:23 audio

Źródło solne

Punkt audio z trasy „Wokół Tyrawy — drewno, góry i opowieści”

Źródło solankowe „Warzelnia” w Tyrawie Solnej jest pomnikiem przyrody: jednoobiektowym, rodzaj tworu – źródło. Ustanowiła go uchwała Rady Gminy Sanok nr XLIV/369/2014 z 30 kwietnia 2014 roku; pomnik ustanowiono 12 czerwca 2014 roku. Leży na działce gminnej nr 336, a nadzór sprawuje Wójt Gminy Sanok. Tyrawa Solna leży w Górach Słonnych, u ujścia Tyrawki do Sanu. Nazwa wsi i gór pochodzi od słonych źródeł, z których sól warzono już w epoce brązu. Podczas praktyk archeologicznych w 2016 roku odkryto tu ceramiczne instalacje solowarskie i fragmenty naczyń, które służyły do produkcji soli między 1000 a 700 rokiem p.n.e. Kierownikiem misji archeologicznej jest dr Maciej Dębiec z Uniwersytetu Rzeszowskiego, wraz z prof. Thomasem Saile z Uniwersytetu w Ratyzbonie. Już w 1938 roku znaleziono brązowe naramienniki, wstępnie datowane na ok. 700 r. p.n.e. Pierwszym znanym z opisów plemieniem eksploatującym tutejsze solanki byli celtyccy Anartowie. W 1565 roku działała tu jedna bania żupy solnej przemyskiej. Ostatnie żupy zlikwidowały władze austriackie po wyczerpaniu zasobów; nakazały też zasypanie źródeł, chroniąc monopol solny. Według relacji miejscowi chłopi pozyskiwali sól jeszcze w czasie II wojny światowej. Od Tyrawy prawdopodobnie pochodzi „sól tyrawska” ze średniowiecznych dokumentów celnych Sandomierza. Dalej: na północ, ok. 3 km do Mrzygłodu.

Pełny odtwarzaczZapisz

Udostępnij fragment nagrania

Wybierz kawałek opowieści o miejscu „Źródło solne”. Odbiorca usłyszy go bez zakładania konta.

Zakres fragmentu
z 01:23

Czas w formacie mm:ss. Puste „Do” — fragment do końca nagrania.

Link do fragmentu

https://pointale.com/punkty/561?od=0

Wróć do trasy

Wokół Tyrawy — drewno, góry i opowieści

Punkt 8 z 9 · 111 min cała trasa

Następny punkt: Mrzygłód

1
2
3
4
5
6
7
8
9

O tym miejscu

Źródło solankowe „Warzelnia” w Tyrawie Solnej jest pomnikiem przyrody: jednoobiektowym, rodzaj tworu – źródło. Ustanowiła go uchwała Rady Gminy Sanok nr XLIV/369/2014 z 30 kwietnia 2014 roku; pomnik ustanowiono 12 czerwca 2014 roku. Leży na działce gminnej nr 336, a nadzór sprawuje Wójt Gminy Sanok.

Tyrawa Solna leży w Górach Słonnych, u ujścia Tyrawki do Sanu. Nazwa wsi i gór pochodzi od słonych źródeł, z których sól warzono już w epoce brązu. Podczas praktyk archeologicznych w 2016 roku odkryto tu ceramiczne instalacje solowarskie i fragmenty naczyń, które służyły do produkcji soli między 1000 a 700 rokiem p.n.e. Kierownikiem misji archeologicznej jest dr Maciej Dębiec z Uniwersytetu Rzeszowskiego, wraz z prof. Thomasem Saile z Uniwersytetu w Ratyzbonie. Już w 1938 roku znaleziono brązowe naramienniki, wstępnie datowane na ok. 700 r. p.n.e. Pierwszym znanym z opisów plemieniem eksploatującym tutejsze solanki byli celtyccy Anartowie.

W 1565 roku działała tu jedna bania żupy solnej przemyskiej. Ostatnie żupy zlikwidowały władze austriackie po wyczerpaniu zasobów; nakazały też zasypanie źródeł, chroniąc monopol solny. Według relacji miejscowi chłopi pozyskiwali sól jeszcze w czasie II wojny światowej. Od Tyrawy prawdopodobnie pochodzi „sól tyrawska” ze średniowiecznych dokumentów celnych Sandomierza.

Dalej: na północ, ok. 3 km do Mrzygłodu.

Źródła

  1. GDOŚ, Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody: pomnik przyrody PL.ZIPOP.1393.PP.1817052.1515 (źródło solne)Strona internetowa · s. / sygn.: Dane podstawowe; Dane aktu prawnego; Położenie; Zarządzanie
  2. Wikipedia (pl): „Tyrawa Solna”, wersja 80923369 z 2026-10-07Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp; sekcja Archeologia; sekcja Historia
  3. Wikipedia (pl): „Góry Słonne”, wersja 80018084 z 2026-06-18Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Toponimia
  4. Wikipedia (pl): „Mrzygłód”, wersja 80923229 z 2026-10-07Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Historia
  5. Wikipedia (pl): „Cerkiew św. Paraskewy w Hołuczkowie”, wersja 78422861 z 2025-12-28Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Historia obiektu
  6. Wikipedia (pl): „Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Siemuszowej”, wersja 78422734 z 2025-12-28Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Historia obiektu

Transkrypcja

Zdjęcia

  • Dawna cerkiew św.

    Dawna cerkiew św. Jana Chrzciciela w Tyrawie Solnej, zbudowana w 1837 roku.

    Fot. Henryk BielamowiczCC BY-SA 4.0źródło

Najważniejsze w tym punkcie

Architektura

Mapa lokalna

Otwórz na mapie

Następny punkt

Mrzygłód

01:25 · —

Przejdź dalej

W pobliżu

Zobacz więcej

Nic nie jest odtwarzane

Wybierz punkt audio, aby zacząć słuchać

00:00
00:00