Quo Vadis
Punkt audio z trasy „Tyrawa Wołoska — pamięć miejsca”
Galeria Quo Vadis leży około trzystu metrów na północ od dawnego rynku, obok domu artysty ludowego Bogusława Iwanowskiego (w źródłach obcych także Iwanoski, Ivanovski). To wystawa licznych drewnianych rzeźb w ogrodzie prywatnego domu. Nie wiadomo, czy ogród można dziś zwiedzać i kto się nim opiekuje. Nie wchodź na posesję bez zgody. Bogusław Iwanowski urodził się 9 marca 1934 roku w Dorguniu, wsi między Grodnem a Augustowem; przed wojną była to Polska, dziś Białoruś. Według opisu jego biografii ojciec artysty został uwięziony, a brat stracony. W 1956 roku Iwanowskiego skazano za działalność antyradziecką na 5 lat ciężkich robót przy budowie Kujbyszewskiej Elektrowni Wodnej; według Wikipedii dzięki amnestii spędził w obozie pracy 9 miesięcy (starsze opisy mówią o kilku latach). Potem osiadł w Szczecinie (źródła podają 1958 albo 1961 rok) i pracował jako technik w miejskiej komunikacji. W latach 60. zaczął tworzyć jako amator: najpierw poezję i obrazy, wkrótce rzeźby w drewnie. W 1986 roku, po plenerze rzeźbiarskim w Bieszczadach, zamieszkał w Tyrawie Wołoskiej, wsi, która bardzo przypominała mu rodzinne strony. Duży ogród przy domu zamienił w plenerową galerię. Rzeźby mają naturalistyczny charakter i klasyczny ludowy styl, część jest większa niż naturalna wielkość. Według Wikipedii są wśród nich: poczet królów i książąt polskich (44 płaskorzeźby), dzieje herbu polskiego (30 płaskorzeźb), historia życia Jana Pawła II (25 figur z czarnego dębu; starsze opisy mówią o około 24 rzeźbach) i dzieje życia Józefa Piłsudskiego (20 rzeźb). Inne prace dotyczą zbrodni katyńskiej. Iwanowski wystawiał prace we Francji, Brukseli, Szwajcarii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych. W marcu 2016 roku, w 50. rocznicę powołania artystycznego, otrzymał brązowy medal Gloria Artis. Galeria szybko przyciągnęła wielu zwiedzających. W 2020 roku wstęp był bezpłatny, a przy dobrej pogodzie artysta sam oprowadzał gości i opowiadał o rzeźbach. Bogusław Iwanowski zmarł 29 czerwca 2024 roku w Tyrawie Wołoskiej. Tu kończy się spacer.
Tyrawa Wołoska — pamięć miejsca
Punkt 8 z 8 · 61 min cała trasa
O tym miejscu
Galeria Quo Vadis leży około trzystu metrów na północ od dawnego rynku, obok domu artysty ludowego Bogusława Iwanowskiego (w źródłach obcych także Iwanoski, Ivanovski). To wystawa licznych drewnianych rzeźb w ogrodzie prywatnego domu. Nie wiadomo, czy ogród można dziś zwiedzać i kto się nim opiekuje. Nie wchodź na posesję bez zgody.
Bogusław Iwanowski urodził się 9 marca 1934 roku w Dorguniu, wsi między Grodnem a Augustowem; przed wojną była to Polska, dziś Białoruś. Według opisu jego biografii ojciec artysty został uwięziony, a brat stracony. W 1956 roku Iwanowskiego skazano za działalność antyradziecką na 5 lat ciężkich robót przy budowie Kujbyszewskiej Elektrowni Wodnej; według Wikipedii dzięki amnestii spędził w obozie pracy 9 miesięcy (starsze opisy mówią o kilku latach). Potem osiadł w Szczecinie (źródła podają 1958 albo 1961 rok) i pracował jako technik w miejskiej komunikacji. W latach 60. zaczął tworzyć jako amator: najpierw poezję i obrazy, wkrótce rzeźby w drewnie.
W 1986 roku, po plenerze rzeźbiarskim w Bieszczadach, zamieszkał w Tyrawie Wołoskiej, wsi, która bardzo przypominała mu rodzinne strony. Duży ogród przy domu zamienił w plenerową galerię. Rzeźby mają naturalistyczny charakter i klasyczny ludowy styl, część jest większa niż naturalna wielkość. Według Wikipedii są wśród nich: poczet królów i książąt polskich (44 płaskorzeźby), dzieje herbu polskiego (30 płaskorzeźb), historia życia Jana Pawła II (25 figur z czarnego dębu; starsze opisy mówią o około 24 rzeźbach) i dzieje życia Józefa Piłsudskiego (20 rzeźb). Inne prace dotyczą zbrodni katyńskiej.
Iwanowski wystawiał prace we Francji, Brukseli, Szwajcarii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych. W marcu 2016 roku, w 50. rocznicę powołania artystycznego, otrzymał brązowy medal Gloria Artis.
Galeria szybko przyciągnęła wielu zwiedzających. W 2020 roku wstęp był bezpłatny, a przy dobrej pogodzie artysta sam oprowadzał gości i opowiadał o rzeźbach. Bogusław Iwanowski zmarł 29 czerwca 2024 roku w Tyrawie Wołoskiej.
Tu kończy się spacer.
Źródła
- Google Maps: Galeria Rzeźby „Qua vadis”, Tyrawa WołoskaMapa · s. / sygn.: wizytówka
- Korso Sanockie: Tyrawa Wołoska. Galeria Rzeźb Plenerowych Quo Vadis (1.10.2020)Artykuł · s. / sygn.: wstęp tekstu; tekst
- Outsider Environments Europe: Bogusława Iwanoskiego, Quo Vadis (2016)Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp; Life and works; The garden is open to the public; A career as folk artist; Ivanosvski was awarded a bronze medal
- SPACES Archives: Quo Vadis Sculpture Garden, Bogusław IwanowskiStrona internetowa · s. / sygn.: About the Artist/Site; Visiting Information
- Wikipedia (pl): „Bogusław Iwanowski”, wersja 80680130 z 2026-09-10Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp; Życiorys
- Wikipedia (pl): „Tyrawa Wołoska”, wersja 78788106 z 2026-01-13Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Historia
- Wikipedia (pl): „Dwór w Tyrawie Wołoskiej”, wersja 80209043 z 2026-07-18Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Opis
- Wikipedia (pl): „Cerkiew św. Paraskewy w Tyrawie Wołoskiej”, wersja 78915530 z 2026-01-28Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp
- Wikipedia (pl): „Cmentarz żydowski w Tyrawie Wołoskiej”, wersja 79726929 z 2026-05-10Strona internetowa · s. / sygn.: wstęp
Transkrypcja
Jesteś na północ od dawnego rynku. Obok domu artysty ludowego Bogusława Iwanowskiego leży galeria Quo Vadis: ogród pełen drewnianych rzeźb. To ogród przy prywatnym domu. Nie wiadomo, czy dziś można go zwiedzać. Nie wchodź na posesję bez zgody.
Iwanowski urodził się w tysiąc dziewięćset trzydziestym czwartym roku we wsi Dorguń, między Grodnem a Augustowem. Przed wojną była to Polska, dziś to Białoruś. Według opisu jego życia ojciec artysty trafił do więzienia, a brat został stracony.
Jako młody człowiek Iwanowski został skazany za działalność antyradziecką na pięć lat ciężkich robót przy budowie elektrowni wodnej. Według jednego z opisów jego życia dzięki amnestii spędził w obozie dziewięć miesięcy. Inne mówią o kilku latach. Potem był Szczecin i praca technika w miejskiej komunikacji. W latach sześćdziesiątych zaczął pisać wiersze, malować, a wkrótce rzeźbić w drewnie.
W tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym szóstym roku, po plenerze rzeźbiarskim w Bieszczadach, zamieszkał w Tyrawie Wołoskiej. Jak podaje opis jego życia, ta wieś bardzo przypominała mu rodzinne strony. Ogród przy domu zamienił w plenerową galerię.
Według encyklopedycznego opisu wyrzeźbił tu poczet królów i książąt polskich w czterdziestu czterech płaskorzeźbach, a dzieje polskiego herbu w trzydziestu. Dwadzieścia rzeźb opowiada życie Józefa Piłsudskiego. Historię Jana Pawła drugiego przedstawia około dwudziestu pięciu figur z czarnego dębu.
Dawniej, przy dobrej pogodzie, artysta sam oprowadzał gości i opowiadał o swoich rzeźbach. Bogusław Iwanowski zmarł dwudziestego dziewiątego czerwca dwa tysiące dwudziestego czwartego roku, tu, w Tyrawie Wołoskiej.
Przeszliśmy przez miejsca, które pamiętają to, czego już nie ma: spalone miasteczko, spalony dwór, cerkiew, po której zostało cerkwisko, społeczność, po której został kirkut. Na koniec człowiek, którego rodzinne strony zostały za granicą. Ta wieś mu je przypominała. I w ogrodzie tej wsi pokazał w drewnie polską historię.
Tu kończy się spacer. Dziękuję, że przeszedłeś go ze mną.
Zdjęcia
Drewniane rzeźby w galerii Quo Vadis.
Drewniane rzeźby w galerii Quo Vadis.
Fot. EkoturystykaCC BY-SA 4.0źródło