Stacja 13: Źródło wiary
Punkt audio z trasy „Ścieżka Kapuścińskiego: 14 stacji”
Stacji 13 nie znaleźliśmy. Na planach z tabliczek przy stacjach 11 i 12 numer 13 stoi tuż przy stawie, na skrzyżowaniu alejek. Autor przewodnika przeszedł tu 14 listopada 2026 roku i nie znalazł w tym miejscu żadnych płyt ani tablic. Jest staw o betonowym obrzeżu i kładka z betonowych płyt nad wodą; na płytach kładki nie ma liter ani śladów po literach, nie ma też śladów mocowań. Autor zostawia punkt 13 na trasie i zapowiada, że będzie jeszcze szukał stacji podczas kolejnych spacerów po Polu Mokotowskim. Karta szlaku PTTK TRInO 15/W/16 (2016) nazywa punkt 13 „Lapidarium VI – Źródło wiary” i pyta: „Dla czego źródło wiary jest nieprzeniknione?”. Treści napisu tej stacji nie ma w źródłach przewodnika, dlatego go nie przytaczamy. Opowieść dopowiada temat podsunięty przez tytuł stacji. Kapuściński wspominał, że w jego pińskiej szkole różnorodność obyczajów i religii była na kresach rzeczą najzwyklejszą na świecie. Po mszy w pińskim kościele przedstawił się i podeszły do niego starsze kobiety: nie znały go, ale pamiętały jego rodziców. „Chrystus z karabinem na ramieniu” (1975), zbiór reportaży o partyzantach i ruchach wyzwoleńczych, powstał w małym mieszkaniu na Woli. Według opracowania tytuł odnosi się szczególnie do latynoamerykańskich księży, którzy stanęli po stronie ubogich, a jednym z wątków książki jest napięcie „wiara a karabin”. Kapuściński zmarł 23 stycznia 2007 roku. Mszy żałobnej 31 stycznia w bazylice Świętego Krzyża przewodniczył prymas Józef Glemp; ks. Adam Boniecki mówił, że zmarły „nie obnosił się ze swoją religijnością”. Pochowano go w Alei Profesorów na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Dalej: ok. 250 m na wschód-północny wschód, do granitowych schodów Biblioteki Narodowej (stacja 14).
Ścieżka Kapuścińskiego: 14 stacji
Punkt 13 z 14 · 89 min cała trasa
Następny punkt: Stacja 14: Schody Biblioteki Narodowej
O tym miejscu
Stacji 13 nie znaleźliśmy. Na planach z tabliczek przy stacjach 11 i 12 numer 13 stoi tuż przy stawie, na skrzyżowaniu alejek. Autor przewodnika przeszedł tu 14 listopada 2026 roku i nie znalazł w tym miejscu żadnych płyt ani tablic. Jest staw o betonowym obrzeżu i kładka z betonowych płyt nad wodą; na płytach kładki nie ma liter ani śladów po literach, nie ma też śladów mocowań. Autor zostawia punkt 13 na trasie i zapowiada, że będzie jeszcze szukał stacji podczas kolejnych spacerów po Polu Mokotowskim. Karta szlaku PTTK TRInO 15/W/16 (2016) nazywa punkt 13 „Lapidarium VI – Źródło wiary” i pyta: „Dla czego źródło wiary jest nieprzeniknione?”. Treści napisu tej stacji nie ma w źródłach przewodnika, dlatego go nie przytaczamy. Opowieść dopowiada temat podsunięty przez tytuł stacji.
Kapuściński wspominał, że w jego pińskiej szkole różnorodność obyczajów i religii była na kresach rzeczą najzwyklejszą na świecie. Po mszy w pińskim kościele przedstawił się i podeszły do niego starsze kobiety: nie znały go, ale pamiętały jego rodziców.
„Chrystus z karabinem na ramieniu” (1975), zbiór reportaży o partyzantach i ruchach wyzwoleńczych, powstał w małym mieszkaniu na Woli. Według opracowania tytuł odnosi się szczególnie do latynoamerykańskich księży, którzy stanęli po stronie ubogich, a jednym z wątków książki jest napięcie „wiara a karabin”.
Kapuściński zmarł 23 stycznia 2007 roku. Mszy żałobnej 31 stycznia w bazylice Świętego Krzyża przewodniczył prymas Józef Glemp; ks. Adam Boniecki mówił, że zmarły „nie obnosił się ze swoją religijnością”. Pochowano go w Alei Profesorów na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Dalej: ok. 250 m na wschód-północny wschód, do granitowych schodów Biblioteki Narodowej (stacja 14).
Źródła
- Napisy i położenie stacji ścieżki, zdjęcia z 14 listopada 2026, fot. M. Zdybel (odczyt)Fotografia · s. / sygn.: odczyt zdjęć z 14.11.2026, Stacja 13, Forma i stan; odczyt zdjęć z 14.11.2026, Stacja 13; odczyt zdjęć z 14.11.2026, Stacja 13, Położenie i co widać
- Karta terenowa autora, przejście ścieżki 14 listopada 2026, M. ZdybelInne · s. / sygn.: karta terenowa, Stacja 13; karta terenowa, Na koniec; Decyzja autora z 15 listopada 2026, Stacja 13
- PTTK, Turystyczno-Rekreacyjna Impreza na Orientację 15/W/16 „Ścieżka Ryszarda Kapuścińskiego”, oprac. Sławomir Otap, aktualność wrzesień 2016Mapa · s. / sygn.: PK 13, tytuł punktu i pytanie kontrolne
- From Pinsk to the End of the World, kapuscinski.infoStrona internetowa · s. / sygn.: cytat z Kapuścińskiego
- I Always Sought My Home - I Sought Pinsk (T. Chwagina), kapuscinski.infoStrona internetowa · s. / sygn.: wywiad z Łopieńską; wywiad Łopieńskiej, odpowiedź o dzieciństwie w Pińsku; tekst Chwaginy
- Chrystus z karabinem na ramieniu - streszczenie i opracowanie, kapuscinski.infoStrona internetowa · s. / sygn.: sekcja Geneza i W pigułce; sekcja Kompozycja i zawartość; sekcja Problematyka i interpretacja
- Kapuściński Lived Here — Memorial Plaque in WolaStrona internetowa · s. / sygn.: treść artykułu; początek artykułu
- Wikipedia (pl): „Ryszard Kapuściński”, wersja 80717347 z 2026-09-13Strona internetowa · s. / sygn.: Życiorys
- Pogrzeb Ryszarda Kapuścińskiego, Wprost, 2007Strona internetowa · s. / sygn.: relacja z pogrzebu, Wprost/PAP 2007; relacja z pogrzebu
- Wikipedia (en): „Ryszard Kapuściński”, wersja 1376389378 z 2026-09-23Strona internetowa · s. / sygn.: sekcja Biography
- Heban - streszczenie i opracowanie, kapuscinski.infoStrona internetowa · s. / sygn.: streszczenie
- Shah of Shahs, kapuscinski.infoStrona internetowa · s. / sygn.: sekcja Themes; sekcja See also
Transkrypcja
Niedaleko, około dwudziestu metrów na zachód, jest staw o betonowym obrzeżu. Nad wodą biegnie kładka z betonowych płyt. Na planach z tabliczek przy stacjach jedenastej i dwunastej numer trzynaście stoi gdzieś tutaj, przy stawie, na skrzyżowaniu alejek. Na karcie szlaku PTTK ta stacja nosi tytuł „Lapidarium szóste – Źródło wiary”.
Powiem uczciwie: stacji tu nie znaleźliśmy. W listopadzie dwa tysiące dwudziestego szóstego roku autor przewodnika był w tym miejscu i nie znalazł żadnych płyt ani tablic. Na płytach kładki nie ma liter ani śladów po literach. Nie ma też śladów mocowań. Czy stacja zniknęła, czy leży gdzie indziej, nie wiemy. Autor przewodnika zostawia ten punkt na trasie. Będzie jeszcze szukał stacji przy kolejnych spacerach po Polu Mokotowskim. Jeśli ją wypatrzysz, przeczytaj napis spokojnie, zanim posłuchasz dalej. Jeśli nie, nic straconego. Opowieść i tak jest dla ciebie.
Karta PTTK zadaje tu pytanie: dlaczego źródło wiary jest nieprzeniknione? Z pytania można się czegoś domyślać. Ale tylko domyślać. Napisu tej stacji nie ma w źródłach tego przewodnika. Dlatego opowieść go nie odczytuje. Dopowiada temat, który podsuwa jej tytuł: wiarę w życiu i w książkach Ryszarda Kapuścińskiego.
Zacznijmy od rodzinnego Pińska. Kapuściński wspominał, że w jego szkole różnorodność obyczajów i religii była na kresach rzeczą najzwyklejszą na świecie. Temu miastu zawdzięczał otwartość na inne kultury.
Do Pińska wrócił już jako dorosły. Pierwszy raz po wojnie w latach siedemdziesiątych: sam mówił o połowie dekady, inne źródła podają tysiąc dziewięćset siedemdziesiąty dziewiąty rok. Podczas pobytu w Pińsku poszedł na mszę. Gdy ludzie wychodzili, przedstawił się. Wtedy podeszło do niego kilka starszych kobiet. Nie znały go. Ale pamiętały jego rodziców.
W tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym piątym roku ukazała się w Polsce jego książka o tytule, który zatrzymuje: „Chrystus z karabinem na ramieniu”. To zbiór reportaży o partyzantach i ruchach wyzwoleńczych. Powstała w niewielkim mieszkaniu na warszawskiej Woli. W tym samym mieszkaniu powstały też „Wojna futbolowa”, „Cesarz” i „Szachinszach”. O dwóch ostatnich słuchałeś na wcześniejszych stacjach.
Skąd ten tytuł? Według opracowania książki obraz Chrystusa z karabinem nawiązuje do duchownych, którzy zaangażowali się w walkę zbrojną, i do narodzin teologii wyzwolenia. Odnosi się szczególnie do księży w Ameryce Łacińskiej, którzy stanęli po stronie ubogich. To samo opracowanie wskazuje jeden z wątków tej książki: wiara a karabin. Z jednej strony ewangeliczne przykazanie miłości. Z drugiej udział w walce zbrojnej.
Wiara w jego książkach nie zawsze jest religijna. W „Hebanie” opisuje Ghanę w epoce Nkrumaha. To czas entuzjazmu i wiary, że wolność wystarczy za wszystko.
Jest też wiara jako siła polityczna. Serwis poświęcony pisarzowi wskazuje rolę religii w polityce jako jeden z tematów „Szachinszacha”. Z tej książki wydzielono nawet osobny esej o dziejach szyizmu, od Alego i Karbali po rewolucję w Iranie.
Ryszard Kapuściński zmarł w Warszawie w styczniu dwa tysiące siódmego roku. Miał siedemdziesiąt cztery lata. Trzydziestego pierwszego stycznia w bazylice Świętego Krzyża odprawiono za niego mszę żałobną. Przewodniczył jej prymas Polski, kardynał Józef Glemp.
Ksiądz Adam Boniecki mówił podczas pogrzebu, że Kapuściński budził w człowieku to, co najlepsze, to, co ewangeliczne, mimo że nie obnosił się ze swoją religijnością.
Pochowano go na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, w tak zwanej Alei Profesorów. Mimo chłodu i deszczu żegnało go kilkaset osób. Przed złożeniem trumny do grobu Kompania Reprezentacyjna Wojska Polskiego oddała salwę honorową.
Maciej Wierzyński powiedział podczas pogrzebu, że zmarły był dowodem, iż nawet w „marnym fachu” można być wielkim artystą i porządnym człowiekiem. Jacek Bocheński mówił, że Kapuściński starał się docierać do mieszkańców całego świata ponad granicami państw, plemion, religii i kontynentów. Przypomniał też to, co słyszałeś przy stacji ósmej: Herodota jako wzór i pytania zadawane jak dziecko.
Wróć jeszcze na chwilę do pytania z karty PTTK: dlaczego źródło wiary jest nieprzeniknione? Ten przewodnik nie zna odpowiedzi i nie będzie jej udawał. Jeśli gdzieś tu znalazłeś napis tej stacji, to on ma ostatnie słowo.
Przed Tobą ostatni odcinek. Idź około dwustu pięćdziesięciu metrów na wschód-północny wschód, w stronę gmachu Biblioteki Narodowej. Stacja czternasta to szerokie granitowe schody biblioteki: pięć stopni z bruku na plac przed wejściem. Nad nimi zobaczysz napis „Biblioteka Narodowa” na kamiennej ścianie, a po lewej duży świerk. Spacer zajmie trzy, cztery minuty.
Zdjęcia z trasy
Z tego miejsca (1)
W drodze do następnego punktu (2)
Najważniejsze w tym punkcie
Mapa lokalna
Otwórz na mapieNastępny punkt
